Anne babaya sorulacak sorular: hayatın dönemlerine göre 60 soru

Çoğumuz anne babamızı iyi tanırız ama doğumumuzdan önceki hayatları hakkında şaşılacak kadar az şey biliriz. Çocukluk odaları nasıldı? Yirmi yaşındayken nelerin hayalini kuruyorlardı? Onları ne biçimlendirdi? Doğru sorularla anne baban bunları seve seve anlatır ve birçok küçük cevaptan zamanla hayat hikayeleri oluşur.

Başlamak için beş kolay soru

Başlangıç için akla bir görüntü getiren ve büyük bir cevap gerektirmeyen sorular uygundur. Sohbeti röportaj havasına sokmadan açarlar.

1. Çocukken yaşadığın sokak neye benziyordu?
2. Küçükken en sevdiğin yemek neydi, onu kim pişirirdi?
3. Hangi şarkı seni hemen gençliğine götürür?
4. İlk kazandığın parayla ne aldın?
5. Hayatındaki hangi fotoğrafı bir gün bana anlatmak istersin?

Anne babanı aslında ne kadar tanıyorsun? Ücretsiz aile testi sana yaklaşık bir dakikada annen, baban, büyükannen ya da büyükbaban hakkında on iki soru sorar. Sonunda bir sonraki sohbet için yazdırabileceğin ya da kesip kart yapabileceğin 50 soru alırsın. Testte bilemediğin şey çoğu zaman en iyi ilk sorudur.

Hayatın dönemlerine göre anne babaya sorulabilecek sorular

Hikaye en kolay sırayla anlatılır: çocukluktan bugüne. Her sohbette tek bir dönemi ele al ve annene ya da babana uyan üç soru seç. Her dönemin altında seni daha derine götüren bir devam sorusu var.

Çocukluk

Çocukluk soruları, senin hiç görmediğin yerleri, insanları ve alışkanlıkları geri getirir.

• Büyüdüğün ev ya da daire nasıldı?
• Evinizde sıradan bir pazar günü nasıl geçerdi?
• En çok kiminle oynamayı severdin, neler oynardınız?
• Çocukken sana izin verilmeyen, ama bugün çok normal olan şey neydi?
• Çocukken nelerden korkardın, seni kim teselli ederdi?
• Hangi yaramazlığını hiç kimseye anlatmadın?

Devam sorusu: “Orası nasıl kokuyordu?” Kokular çoğu zaman bütün bir sahneyi geri getirir.

Okul ve gençlik

Okul yıllarında ve gençlikte anne baban ilk kez kendileri kim olmak istediklerine karar verdi.

• Hangi öğretmenini bugün hâlâ hatırlıyorsun, neden?
• En yakın arkadaşların kimlerdi, okuldan sonra neler yapardınız?
• On altı yaşındayken hafta sonları ne yapardın?
• Gençken en çok neyin yüzünden azar işitirdin?
• O yıllarda hangi müzik, hangi kıyafet, hangi mekan sana aitti?
• Gençken ne olmak istiyordun?

Devam sorusu: “On altı yaşındaki kendine bir şey söyleyebilseydin, ne söylerdin?”

İş ve meslek

İş soruları, anne babanın geçimini nasıl sağladığını ve nelerle gurur duyduğunu gösterir.

• İlk gerçek işine nasıl girdin?
• İlk iş günün nasıldı?
• Çalışırken sana en çok şeyi kim öğretti?
• Çalışma hayatında en çok neyle gurur duyuyorsun?
• Her şeyi bırakmak istediğin bir an oldu mu?
• Bugün mesleğinde neyi farklı yapardın?

Devam sorusu: “O zaman ne kazanıyordun, o parayla neler alınabiliyordu?”

Aşk ve birliktelik

Anne babanın nasıl tanıştığı, birçok çocuğun bir daha dinlemeyi en çok istediği hikayedir.

• Nasıl tanıştınız, ilk adımı kim attı?
• Annemi ya da babamı ilk gördüğünde ne düşündün?
• İlk buluşmanız nasıldı?
• Nasıl evlendiniz, ya da evlenmediyseniz neden?
• Başlangıçta ne, düşündüğünden daha zordu?
• Deneyimlerine göre bir ilişkiyi ne ayakta tutar?

Devam sorusu: “O gün ne giymiştin?” Küçük ayrıntılar bir hikayeyi canlı kılar.

Biz küçükken: senin hakkında sorular

Burada kendin hakkında, hatırlayamadığın şeyleri öğrenirsin.

• Ben doğduğum gün nasıldı?
• Adımı nasıl koydunuz?
• Ben nasıl bir çocuktum?
• Ben ne yapınca gülerdin?
• Biz küçükken senin için en zor olan neydi?
• Biz büyürken neyi farklı yapmak isterdin?

Devam sorusu: “O günden bir fotoğraf var mı?”

Köken ve aile tarihi

Köken soruları, bir kuşakla birlikte unutulup gidebilecek olanı saklar: isimleri, yerleri ve arkalarındaki hikayeleri.

• Büyükanne ve büyükbabaların hakkında neler biliyorsun?
• Ailemiz nereden geliyor, siz neden oradan göç ettiniz ya da orada kaldınız?
• Bayramlarda ya da diğer özel günlerde sizde hangi gelenekler vardı?
• Hangi yemek tarifi hâlâ ailenden kalma?
• Ailemiz hakkında hangi hikaye hep yeniden anlatılır?
• Aileden kalan hangi eşya senin için en çok anlam taşıyor?

Devam sorusu: “Bu konuda daha fazlasını kim bilebilir?”

Dönüm noktaları ve zor zamanlar

Her hayatta her şeyi değiştiren yıllar vardır. Nazikçe sor ve ne kadarını anlatacaklarına anne baban kendileri karar versin.

• Hangi karar hayatını en çok değiştirdi?
• Hayatının en zor dönemi hangisiydi, sana ne yardımcı oldu?
• Hangi taşınmayı ya da vedayı hiç unutmayacaksın?
• Dünyada yaşanan hangi olay hayatına dokundu?
• Kendini ilk kez gerçekten yetişkin hissettiğin an hangisiydi?
• Bugün geriye baktığında nelerle gurur duyuyorsun?

Devam sorusu: “O dönemde yanında kim vardı?”

Değerler ve geriye kalması gerekenler

Bu sorular çoğu zaman sonradan en çok anlam kazanır, çünkü cevaplar anne babanın neyi aktarmak istediğini gösterir.

• Hayatta senin için gerçekten önemli hâle gelen ne oldu?
• Anne babanın hangi öğüdünü sen de tuttun?
• Annenin ya da babanın hangi sözünü bugün hâlâ sen de söylüyorsun?
• Torunlarının senin hakkında neyi bilmesini istersin?
• Hayatında en çok neye şükrediyorsun?
• Ailemizde senden ne kalsın istersin?

Devam sorusu: “Bana bununla ilgili bir hikaye anlatır mısın?” Bir değer, ancak yaşanmış bir olayla somutlaşır.

Anne babaya sorulacak komik sorular

Komik sorular sohbeti gevşetir ve çoğu zaman kimsenin beklemediği hikayeleri ortaya çıkarır. Herkesin dinleyebileceği bir aile sofrasında çok iyi gider.

• Hayatında yaptığın en çılgın şey neydi?
• Eskiden giydiğin hangi kıyafeti bugün hâlâ giyerdin?
• Mutfaktaki en büyük başarısızlığın neydi?
• Harçlığının tamamını neye harcardın?
• Çocukken en sık hangi bahaneyi kullanırdın?
• Hayatından bir günü yeniden yaşayabilseydin, hangisini seçerdin?
• Hangi an o kadar utandırıcıydı ki bugün ona gülebiliyorsun?

Hangi an için hangi sorular?

Her soru her ortama uymaz. Bu tablo seçmene yardımcı olur.

An	İyi uyan	Örnek
Kısa bir telefon görüşmesi	çocukluktan kolay bir soru	Evinizde sıradan bir pazar günü nasıl geçerdi?
Eski fotoğraflarla bir ziyaret	köken ve aile tarihi	Bu fotoğrafta kimler var, nasıl bir gündü?
Bir aile sofrası	komik sorular	Eskiden giydiğin hangi kıyafeti bugün hâlâ giyerdin?
Önemli bir doğum günü	dönüm noktaları ve değerler	Bugün geriye baktığında nelerle gurur duyuyorsun?
İkinizin olduğu sakin bir akşam	aşk ve senin hakkındaki sorular	Ben doğduğum gün nasıldı?

Soruları nasıl soracaksın?

İyi bir soru, cevabı için zaman ister. Bu dört şey neredeyse her sohbette işe yarar:

• Az soru: Her buluşmada üç soru yeter. On yarım hikayeden çok, bir bütün hikaye dinlemek daha iyidir.
• Dinlemek: Sessizliklere yer ver. En güzel kısım çoğu zaman susmanın ardından gelir.
• Devam sorusu sormak: “Sonra ne oldu?”, “Yanında başka kim vardı?”, “O sırada ne hissettin?”
• Elle tutulur bir şey: Masadaki bir fotoğraf, bir mektup ya da eski bir alet, tek başına bir sorunun ulaşamadığı anıları uyandırır.

30 dakikalık daha uzun bir sohbetin nasıl kurulduğunu anne babanın sesini kaydetme rehberimizde görebilirsin. Bütün bir hayat hikayesi için kaç sorunun yeterli olduğunu ise Biyografi soruları: 10, 20 ila 33 ya da 50'den fazla? yazısında bulursun.

Yaşı ilerlemiş anne babaya sorulacak sorular

Yaşı ilerlemiş anne babada uzun sohbetlerden çok kısa, somut sorular ve bakılacak şeyler işe yarar. Hafıza zayıflıyorsa çok eskiden kalanı sor: çocukluğu, okulu, ilk evi. Düzeltmeye kalkma, gelen ne varsa kaydet. Bu tür sohbetlerin nasıl iyi geçtiğini yaşlılarla anı çalışması rehberi gösteriyor.

Anne, baba, büyükanne ya da büyükbabaya sorulacak sorular

Buradaki sorular annenin ve babanın ikisine de uyar. Ayrı sayfalarımız da var: babana sorabileceğin sorular ve dedeye sorulacak sorular.

Cevapları saklamak

Anne babanın cevapları çok değerlidir ve birkaç hafta sonra kimin neyi tam olarak anlattığını pek kimse hatırlamaz. Bu yüzden onları hemen kaydet, en iyisi ses kaydı olarak: böylece sözcüklerin yanında anne babanın sesi, kahkahası ve anlatış biçimi de kalır.

FamilyStories'te böyle soruları hazır bulursun: burada olduğu gibi hayatın dönemlerine göre sıralıdırlar ve her sorunun yanında küçük ipuçları bulunur. İstediğin zaman kendi sorularını da ekleyebilirsin. Anne baban kendi sesleriyle cevap verir ve konuşulanlar otomatik olarak yazıya dönüşür. Cevaplarını uygulamada verebilir ya da hiç uygulama olmadan tarayıcıda bir bağlantı üzerinden verebilirler, haftalık bir hatırlatma da hikayenin devam etmesini sağlar. Sonunda bundan bir PDF, bir Word dosyası ya da sesin bir kod aracılığıyla duyulabildiği basılı bir kitap olur.

Sohbetleri adım adım nasıl kaydedip yedekleyeceğini anne babanın hayat hikayesini kaydetme rehberimizde anlatıyoruz.